Biologisch voor het klimaat
De biologische sector, handel en verwerking onderschrijft de urgente taak die iedere sector heeft wat betreft het tegengaan van klimaatcrisis. In de landbouwsector is koolstofvastlegging een onderdeel van deze taak. Essentieel is het om ook de uitstoot van de landbouw mee te nemen in de klimaatdoelstellingen van deze sector. De biologische sector heeft de afgelopen jaren ervaring opgedaan met Carbon Farming (zie hieronder) en ziet het als volgende stap om de opgedane kennis over koolstofopslag in het bredere perspectief van klimaatvriendelijke landbouw te plaatsen.
Informatie Transparantie
Veel boeren zijn intrinsiek gemotiveerd om met klimaat aan de slag te gaan maar ontberen een tastbaar overzicht van de daadwerkelijke klimaatprestatie van hun bedrijf. Veelal beperkt het onderwerp klimaat op een boerderij zich tot de zichtbare aspecten: direct diesel/energieverbruik, zonnepanelen, etc. Onzichtbare factoren als lachgasemissie blijven veelal buiten beschouwing. Het is belangrijk om transparant te maken hoe vooruitstrevende bedrijven daadwerkelijk kunnen bijdragen aan een klimaatvriendelijkere landbouw. Om boeren meer inzicht te geven en doorontwikkeling meer vorm te kunnen geven is een breed beeld nodig. Met bijpassende vragen:
- Welke factoren spelen in de biologische landbouw een rol in het terugdringen van atmosferische CO2?
- Hoe doen we het als biologische sector? Hoe kunnen we het nog beter doen?
- Welke kosten en baten hangen samen met klimaatvriendelijkere maatregelen?
- Hoe kunnen we de ‘klimaatwaarde’ van het product een plaats geven in de keten?
Webinar Klimaatverandering en de Nederlandse landbouw
In 2023 waren er veel weersextremen, met een zeer nat voor- en najaar en een droge zomer, wat het voor Nederlandse boeren ingewikkeld maakte. We zien steeds meer van dit soort jaren. Wat is het effect van dit soort patronen op de Nederlandse landbouw? Hoe kunnen we ons daarop aanpassen? En hoe was het afgelopen jaar te verklaren in het grotere plaatje van klimaatverandering?
In eenwebinar op 15 januari 2024 besprak Jan de Koeijer met weerman Reinier van den Berg en twee ondernemers, Ilmar Stoop (fruitteler) en Janine Keller (akkerbouwer), de impact van klimaatverandering op de biologische landbouw.
De toename van weersextremen, zoals droogte en heftige neerslag, vormt grote uitdagingen voor biologische boeren. Boeren zijn genoodzaakt oplossingsgericht te denken en de bedrijfsvoering hieraan aan te passen: denk aan nieuwe technieken en het verbeteren van de bodem voor grotere weerbaarheid.
Reinier benadrukte dat deze extremen in de toekomst zullen verergeren door klimaatverandering, en dat er grote stappen nodig zijn om deze te bestrijden.
Presentatie Biologisch voor het klimaat
Na de succesvolle webinar op maandag 15 januari 2024 is er vanuit het project Klimaatvriendelijke landbouw ook een live kennissessie georganiseerd. Hier kwamen alle aspecten naar voren via de 4 verschillende sprekers. Waar staan we nu, welke beleidsplannen, doelen en bedreigingen staan ons te wachten, wat kan de biologische sector doen en wat wordt er al gedaan (met positieve impact).
De landbouw ondervindt immers steeds meer de gevolgen van klimaatverandering. Daarnaast ligt er een enorme opgave om te voldoen aan de klimaatdoelen van Parijs. De biologische sector wil en moet hierin voorop lopen. Tijdens de sessie schetste weerman Reinier van den Berg hoe het klimaat verandert en hoe we er nu voor staan. LTO Nederland lichtte toe wat er vanuit klimaatbeleid de komende jaren van de Nederlandse landbouw verwacht wordt. Bio boerin en activiste Roos Saat deelde waarop de biologische landbouw in zou moeten zetten en de vooruitstrevende biodynamische boer John Arink liet zien hoe je in de praktijk grote stappen kunt zetten.
We kunnen terugkijken op een dynamisch uur waarin we zijn wakker geschud, op het puntje van onze stoel hebben gezeten, de urgentie ervaren (vanuit alle hoeken) en de uitdaging voelen waar we mét elkaar voor staan.
Actieplan voor de biosector Ketenbreed verdienmodel
Vanaf mei 2023 tot december 2024 heeft het project: Biologisch voor het klimaat, gelopen. In het project ging Bionext samen met onderzoekers kijken naar welke factoren (KPI’s) een rol spelen als je de klimaatprestatie van een landbouwbedrijf wilt bepalen. Dit deden we in de melkvee, akkerbouw en fruitsector. Vervolgens gingen we op vijf biologische bedrijven per sector kijken hoe deze bedrijven scoren op deze KPI’s.
Doelstellingen
- Vasthouden en verder versterken van de koploperspositie van biologisch op het gebied van klimaat en dit verder uitdragen.
- Klimaatprestaties van biologische bedrijven in kaar brengen.
- Mogelijkheden onderzoeken van het valoriseren van klimaatprestaties binnen de biologische landbouw.
- Het verhaal communiceren van klimaat en biologisch zowel binnen de sector als richting de consument.
KPI's voor een ketenbreed verdienmodel
Vasthouden en versterken
Vasthouden en verder versterken van de koploperspositie van biologisch op het gebied van klimaat en dit verder uitdragen.
Klimaatmonitoring
Klimaatprestaties van biologische bedrijven in kaart brengen.
Valorisatie
Mogelijkheden onderzoeken van het valoriseren van klimaatprestaties binnen de biologische landbouw.
Inspiratie magazine
Uit het project is een inspiratie magazine gekomen over klimaatvriendelijk ondernemen. Download hier het magazine.
Greenpaper
Uitstoot van broeikasgassen - koolstofdioxide (CO2), methaan (CH4) en lachgas (N2O) - is de belangrijkste oorzaak van de opwarming. Wanneer deze uitstoot niet snel sterk vermindert, warmt de aarde nog verder op. In deze greenpaper laten wij zien hoe de biologische landbouw bijdraagt aan vermindering van de uitstoot.
Meer info of vragen?
Heeft u vragen, opmerkingen of ideeën die u met ons wilt delen? Of wilt u meer informatie ontvangen over onze diensten en projecten? Onze projectleider staat voor u klaar om al uw vragen te beantwoorden en samen met u te kijken naar de mogelijkheden. Aarzel niet om contact met ons op te nemen. Wij helpen u graag verder en denken met u mee.
