Projecten & campagnes

De overgang naar duurzame, biologische landbouw is alleen mogelijk als boeren en tuinders ook duurzaam en biologisch willen en kunnen werken. En daar is, naast heel veel andere dingen, ook kennis voor nodig. Bionext werkt vanaf 2022 samen met Aeres Hogescholen, provincies, onderzoekers van het Louis Bolk Instituut en een groot netwerk van biologische bedrijven aan meer kennis over biologische landbouw in de agrarische MBO opleidingen van Aeres Hogescholen. 

Patenten (of octrooien) zijn een vorm van intellectueel eigendomsrecht. Met de opkomst van genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) hebben patenten hun intrede gedaan in de veredeling. Bionext zet zich, samen met een brede coalitie, al sinds 2009 in voor een verbod op patenten op natuurlijke eigenschappen. Op papier met succes maar in de praktijk weten patentaanvragers dit verbod makkelijk te omzeilen. Voor bedrijven die geen gebruik maken van patenten leidt dit tot toenemende juridische onzekerheid. Voor bedrijven die wel gebruik maken van patenten leidt dit tot toenemende kosten die ze doorberekenen aan hun klanten: de boeren. Ook leidt het op termijn tot een vermindering aan rassenkeuze en genetische diversiteit. 

Hoe ziet een toekomst met biologische en regeneratieve landbouw eruit? Regeneratief kent - in tegenstelling tot biologisch – geen beschermd keurmerk, geen wetgeving en geen controlerende instantie. Maar we delen een gemeenschappelijke wens, én een groter belang: gezond voedsel telen, vanuit een optimaal weerbare bodem, waarbij mens en dier floreren. Waar bodemgezondheid en biodiversiteit centraal staan. En de bredere regeneratieve beweging, waar ook veel biologisch gecertificeerde boeren onderdeel van zijn, kent een drang naar innovatie die ons allemáál prikkelt. Samenwerken dus!   In dit project, dat loopt van april 2026 tot eind 2027, kunnen biologisch-regeneratieve akkerbouwers van elkaar leren; wat werkt, waar kunnen we verder bouwen en hoe kunnen we relevante best practices verder toepassen?

Het tegengaan van voedselverspilling is van groot belang. Voedselverspilling doet geen recht aan de waarde van voedsel en aan de mensen die het hebben geproduceerd, en leidt tot onnodig verlies van schaarse grondstoffen. Nederland streeft naar een halvering van de totale voedselverspilling in de gehele voedselketen in 2030 ten opzichte van 2015. Het ministerie van LVVN heeft met de Stichting Samen tegen Voedselverspilling (STV) en het Voedingscentrum een succesvolle aanpak ontwikkeld. Via deze opdracht vraagt het ministerie aan Bionext om in 2026 samen met de sector te werken aan een verspillingsaanpak. 

Vanaf 2028 loopt het huidige Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) af en gaat het nieuwe GLB in. Nu het nieuwe GLB wordt vormgegeven, is het tijd om te evalueren op het huidige GLB en verbeteringen door te voeren die bijvoorbeeld administratieve lasten verminderen en duurzaam boeren beter belonen. Het nieuwe GLB gaat mogelijk anders ingedeeld worden dan het huidige GLB wat de nodige veranderingen met zich meebrengt.   Via dit project voor kennisdeling over het GLB houden wij de laatste ontwikkelingen van het beleid bij. We duiden wat eventuele veranderingen voor biologische boeren betekenen en gaan in gesprek met het ministerie van LVVN en RVO over de invulling van het beleid. Ook organiseren we bijeenkomsten en evenementen voor boeren om kennis en ervaring uit te wisselen. Met als uiteindelijke doel: voldoende, effectieve steun vanuit het GLB voor biologische boeren. 

Hoe biologische landbouw kan bijdragen aan schoner water in NederlandDe waterkwaliteit in Nederland staat sterk onder druk: slechts een klein deel van onze wateren voldoet aan de Europese normen. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan landbouwsystemen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving en biodiversiteit.  Biologische boeren werken elke dag aan een levendig bodem- en watersysteem. Toch ontbreekt het nog vaak aan harde data die laat zien hoe biologisch beheer bijdraagt aan schoon en levendig water. Met het project Waterparels bij Bioboeren brengen we daar verandering in. In dit project onderzoeken Natuur & Milieu, het NIOO en Bionext samen hoe biologische landbouwpraktijken invloed hebben op de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater. Het doel: beter inzicht krijgen in de bijdrage die biologische bedrijven leveren aan schoon water, én laten zien welke praktijken het meest effectief zijn. 

Duurzame beheersing van de aardappelziekte Phytophthora blijft een grote uitdaging voor Nederlandse aardappeltelers. In 2023 en 2024 waren de weersomstandigheden zo extreem dat veel biologische telers – ondanks de teelt van robuuste rassen - geen of veel minder opbrengst hadden dan gebruikelijk. Voor het behoud van het areaal biologische aardappelteelt zijn daarom aanvullende teeltmaatregelen en ketenafspraken nodig die de opbrengst en leveringszekerheid voor biologische telers vergroten. Daarnaast is verbetering van het resistentiemanagement noodzakelijk om het beperkte aantal resistentiegenen te behouden voor de toekomst. Aardappeltelers die voldoen aan de normen van het On the way to PlanetProof keurmerk willen graag voorop lopen in verduurzaming van de gangbare aardappelteelt. De teelt van robuuste rassen met een verbeterde resistentie tegen Phytophthora kan hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Om de acceptatie en bekendheid van robuuste rassen in de gangbare aardappelketen te vergroten is het essentieel dat telers, afnemers en consumenten bekend zijn met de eigenschappen van deze rassen. Daarnaast zijn ketenafspraken nodig om de vraag naar robuuste rassen te vergroten.  

In Nederland kennen we 162 Natura 2000-gebieden. Een groot deel van deze natuurgebieden is aangemerkt als stikstofgevoelig. De overheid wil de stikstofemissies in de buurt van Natura 2000-gebieden verminderen en geeft daarom subsidie aan melkveebedrijven die in deze gebieden gevestigd zijn om hun stikstofexcretie te verlagen. Dit noemen we de extensiveringsregeling.