Vogelgriep vaccinatiepilot: de meest gestelde vragen beantwoord

Waarom is Bionext vóór het ontwikkelen van een goed en veilig vaccin? 
Helaas ziet het er niet naar uit dat de besmettingsdruk van vogelgriep de komende tijd gaat afnemen. Wilde watervogels tegenhouden is uiteraard onmogelijk én onwenselijk. Massale ruimingen van met vogelgriepvirus besmette kippen vinden we ethisch en maatschappelijk niet verantwoord. Ook vinden we dat we onze biologische kippen veel tekort doen, door hen van hun buitenverblijf te onthouden. Bovendien wordt door vaccinatie het risico op het ontstaan van een zoönose aanzienlijk verkleind, doordat mensen minder in aanraking komen met het virus en doordat het virus zich niet of nauwelijks kan verspreiden binnen een groep kippen en daarmee het risico op mutatie binnen de groep ook nagenoeg weggenomen wordt. 

Vaccinatie tegen vogelgriep is voor ons daarom een belangrijke ontwikkelstap om de situatie weer te normaliseren. Voor de toelating van vaccins bij dieren gelden, net als bij de mens, strenge protocollen. Waar het landbouwhuisdieren betreft, wordt daarbij ook gekeken naar mogelijk effecten op de gezondheid van de producten van deze dieren voor de mens. Kippen krijgen nu in hun jonge leven ook al een aantal vaccins toegediend die hen weerbaar maken tegen een aantal bekende pluimveeziekten. Een goed werkend vogelgriep vaccin is in onze ogen, om de hiervoor genoemde redenen, een goede aanvulling hierop. Uiteraard mits een dergelijk vaccin aan alle toelatingseisen voldoet. In onze ogen gebeurt het proces richting een vaccinatiebeleid, waar deze pilot een volgende stap in is, tot dusver met veel zorgvuldigheid, die ook vastgelegd is in de protocollen. Dat neemt niet weg dat ieder hierin ook zijn eigen persoonlijke afwegingen mag en kan maken.

Welk vaccin wordt gebruikt voor de pilot? 
Aan de keuze voor het vaccin dat in de pilot wordt gebruikt, zijn uitgebreide laboratoriumtesten en een veldproeftest vooraf gegaan. Het gaat hier om een zogenaamd vectorvaccin. Dit is géén mRNA vaccin. Een vectorvaccin bevat een dragervirus, de vector, die een klein stukje eiwit van een ander virus “draagt”, in dit geval van een vogelgriepvirus. Om deze eigenschap van het vogelgriepvirus aan het dragervirus te koppelen, wordt gebruik gemaakt van genetische modificatietechnieken. Wanneer dit vectorvaccin wordt toegediend aan een kip, dan roept dat in die kip een immuunrespons op die de kip een bescherming geeft tegen het vogelgriepvirus. Het gekozen vectorvirus blijft in de kip aanwezig maar bezorgt de kip geen last. Doordat het virus aanwezig blijft, blijft ook de weerstand intact gedurende het leven van de kip.
Lees meer informatie (in het Engels) over het vaccin op de site van de European Medicines Agency (EMA) Innovax-ND-H5 | European Medicines Agency (EMA)

Is het vaccin veilig? 
Het vectorvirus dat gebruikt wordt in het vaccin kan zich niet verspreiden naar andere kippen, dieren of mensen. Dit type vaccins zijn ook toegelaten volgens de Europese biologische verordening. Het vaccin in kwestie is beoordeeld door het Europees Geneesmiddelenbureau, goedgekeurd door de Europese Commissie en toegelaten voor vaccinatie van kippen tegen vogelgriep. Zie ook de hiervoor genoemde link naar de EMA site.

Omdat voor de ontwikkeling van dit vaccin gebruik is gemaakt van genetische modificatietechnieken, gelden hiervoor speciale toelatingseisen en een extra borging via Cogem. Deze commissies zijn samengesteld uit onafhankelijke deskundigen op diverse terreinen. De toelatingseisen in Europa en Nederland zijn daarmee beduidend strenger dan elders ter wereld. 

In de beoordelingen is ook vastgesteld dat dit type vaccin geen gevaar vormt voor de mens. De producten van gevaccineerde hennen zijn veilig voor mens en dier en er is geen sprake van mogelijk risico voor consumenten om door het eten van eieren van gevaccineerde kippen met vogelgriepvirus te worden besmet. 

Voor meer informatie zie: Vragen en antwoorden over de pilot Vaccineren tegen vogelgriep | Rijksoverheid.nl

Wanneer liggen er eieren van gevaccineerde kippen in de winkel? 
De kippen die nu in de pilot gevaccineerd zijn, zullen pas over ongeveer 20 weken eieren gaan leggen. Tot eind juli 2025 zullen dus nergens eieren verkocht worden van kippen die gevaccineerd zijn tegen vogelgriep. In de eerste periode daarna zal het aantal eieren van tegen vogelgriep gevaccineerde kippen nog steeds minimaal zijn.

We kunnen niet met zekerheid zeggen dat het pilotbedrijf geen biologisch bedrijf is, maar die kans is niet groot.