Nieuwe tool in strijd tegen Phytophthora: PhytoAlert
PhytoAlert is een nieuwe, gebruiksvriendelijke tool die telers en adviseurs helpt om uitbraken van de aardappelziekte Phytophthora snel te signaleren. De tool, die beschikbaar is via www.PhytoAlert.nl en als app te installeren is, maakt het mogelijk anoniem meldingen te doen van phytophthora besmettingen in de aardappelteelt. Zo ontstaat er een actueel beeld van de ziekteverspreiding, op basis van meldingen uit de directe omgeving.
Initiatief van de biologische sector
De PhytoAlert is ontstaan na vragen vanuit de biologische aardappelsector. Na de teeltseizoenen van 2023 en 2024 waarin de aardappelziekte opnieuw een aanzienlijke bedreiging vormde voor de biologische telers namen Bionext en Bioplant het initiatief tot de ontwikkeling van deze tool. Ondanks de inzet van rassen met verbeterde resistentie bleek de behoefte aan een laagdrempelig, anoniem waarschuwingssysteem groot — met name één waarin ook deze robuuste rassen herkenbaar verwerkt konden worden. In samenwerking met Wageningen Research is in 2024 een eerste conceptversie ontwikkeld.
“Er was dringend behoefte aan een systeem dat betrouwbare informatie gaf over de verspreiding van Phytophthora,” aldus Joost Koet van Bionext. “Telers willen niet afhankelijk zijn van toevallige waarnemingen uit de omgeving, maar gericht kunnen reageren op meldingen die passen bij hun situatie.”
Van telers, voor telers – met steun van experts
Omdat Phytophthora niet alleen een probleem is voor de biologische sector is samenwerking gezocht met de Taskforce Phytophthora. Op verzoek van de Taskforce Phytophthora is de PhytoAlert verder ontwikkeld door Wageningen Research, in nauwe samenwerking met de telers zelf. Bionext fungeerde in dit proces als klankbord en schakel tussen praktijk en onderzoek. De ontwikkeling is mede mogelijk gemaakt door financiering van het Ministerie van LVVN, het Europees Herstelfonds en de Topsector Agri &Food
“De PhytoAlert is een initiatief van telers en voor telers”, zo benadrukt Henk Klompe, voorzitter van BioPlant: “Het valt of staat natuurlijk met de goede manier van gebruiken, maar dit is van ons en voor ons, en kan in ons eigen voordeel werken als we het goed gebruiken. Ik vind het fantastisch dat we in deze tijd dit soort technieken op deze manier kunnen inzetten.”
Gerichte meldingen per resistentiegroep
Een van de unieke functies van PhytoAlert is de mogelijkheid om meldingen te filteren op resistentiegroep. Telers die rassen met verbeterde Phytophthora-resistentie gebruiken, kunnen via een dropdown-menu hun ras selecteren en zien dan alleen meldingen die relevant zijn voor hun type ras. Dit maakt het waarschuwingssysteem ook bij uitstek geschikt voor de biologische sector, waar bijna uitsluitend robuuste rassen worden geteeld. Om uitbraken in deze rassen effectief te kunnen voorkomen, is gerichte monitoring, snelle informatie-uitwisseling én direct ingrijpen bij een aantasting essentieel – precies wat PhytoAlert faciliteert.
De app is ook bruikbaar voor telers van meer vatbare rassen. Hoe meer telers actief deelnemen, hoe beter het landelijke beeld van de verspreiding van Phytophthora wordt – cruciaal voor zowel effectieve bestrijding als toekomstig onderzoek. “We helpen elkaar echt bij de beheersing van Phytophthora als telers en adviseurs haarden melden in deze tool”, zegt WUR-onderzoeker Geert Kessel.
Toekomstige integratie in landelijke aanpak
PhytoAlert wordt de komende jaren verder ontwikkeld in een vierjarig onderzoeksproject, gericht op verbeterd resistentiemanagement. Het doel is om de tool in 2027 volledig te integreren in de landelijke aanpak van Phytophthora. Daarbij blijft feedback van gebruikers essentieel.
De instructievideo over het gebruik van de app kun je hier bekijken.
Voor vragen, opmerkingen en feedback kunnen telers terecht bij: vragen@phytoalert.nl
Voor meer informatie over de PhytoAlert: Joost Koet; tel: 06 45997970 mail: koet@bionext.nl
Voor meer informatie over het vierjarig onderzoeksproject: Geert Pinxterhuis; tel: 06 53754289 mail: pinxterhuis@bo-akkerbouw.nl
