Nieuwe regels voor gmo's aangenomen: een stap terug voor transparantie, traceerbaarheid en consumentenbescherming
Het Europees Parlement heeft op 17 juni gestemd voor versoepeling van de regels voor genetisch gemodificeerde organismen (gmo). De wijziging stelt gewassen die zijn ontwikkeld met Nieuwe Genomische Technieken (NGTs) vrij van verplichte risicobeoordelingen, traceerbaarheidseisen en consumentenlabeling.
Het besluit markeert zowel het einde van het wetgevingsproces als het begin van een nieuwe uitdaging voor biologische ondernemers: ervoor zorgen dat hun toeleveringsketens vrij blijven van gewassen en producten die met NGT's zijn geproduceerd. De verwachting is dat die steeds meer gebruikelijk zullen worden in de landbouw.
Reacties uit de sector
De versoepeling wordt door de sector gezien als een stap achteruit voor biodiversiteit, transparantie en keuzevrijheid. Ook al blijven dankzij de lobby van de biosector en andere NGO's de ‘nieuwe ggo's’ verboden in het biologische productieproces, en moet de aanwezigheid van NGT's vermeld worden op zaadverpakkingen. De voorstanders van genetische modificatie geloven dat één techniek de problemen in de landbouw oplost. De biologische sector gelooft in een systeemaanpak: één waarin teeltmaatregelen, plaag- en ziektebeheersing en veredeling samen zorgen voor duurzaamheid en veerkracht op de lange termijn.
Biologische ondernemers uit de hele keten zetten zich daarom in om NGT's uit het biologische productieproces te houden.
''Het 100% betrouwbaar houden van de biologische productiemethode die Europawijd is vastgelegd, is key voor iedereen'' aldus Jan Groen (BioNederland).
Merle Koomans van den Dries (Odin) voegt daaraan toe: "Voor de biosector wordt het een uitdaging om besmetting met gentech volledig uit te sluiten. Maar wij geven niet op. Samen met boeren en partners gaan wij ons ervoor inzetten dat onze producten GMO-vrij blijven en dat onze klanten échte keuzevrijheid behouden."
Patenten en andere gevolgen
De deregulering van NGT's heeft gevolgen voor consumenten, boeren en de bredere voedselketen. Consumenten verliezen het recht op transparantie: de etiketteringsplicht vervalt, waardoor genetische modificatie onzichtbaar wordt, ondanks het feit dat een grote meerderheid van Europeanen waarde hecht aan duidelijke informatie over hoe hun voedsel is geproduceerd.
Pipie Smits van Oyen (Biohuis): ''Op langere termijn leidt de deregulering tot hogere zaadprijzen, minder rassenkeuze en verlies aan genetische diversiteit, doordat agrochemische ondernemingen via patenten het alleenrecht op gewaseigenschappen en rassen kunnen verkrijgen.''
Tot slot lopen boeren die gentechvrij willen of moeten blijven, zoals biologische telers, het risico op ongewenste kruisbestuiving met genetisch gemodificeerde gewassen.
De sector zal ervoor blijven pleiten dat de reikwijdte van patenten beperkt wordt, zodat de honderden kleine en middelgrote veredelaars de vrijheid behouden om hun werk voort te zetten. Het beschermen van biodiversiteit en Europa's veredelingsdiversiteit is essentieel voor de Europese soevereiniteit en voedselzekerheid op de lange termijn.
