Inbreng begrotingsbehandeling LVVN: investeren in groei van biologisch
Bionext, de ketenorganisatie voor biologische landbouw en voeding, ziet grote kansen voor het versterken van de biodiversiteit en betere waterkwaliteit via het vergroten van het biologische land- en tuinbouwareaal. In het recent aangenomen coalitieakkoord is expliciet vastgelegd dat het nieuwe kabinet wil inzetten op het voortzetten van het Actieplan Biologisch en daarmee een forse groei van biologische productie en consumptie. Daarmee committeert de nieuwe coalitie zich aan de doelstelling van minimaal 15 % biologisch landbouwareaal in 2030. Om dit doel nog in deze regeerperiode te behalen, moeten er substantiële extra investeringen worden gedaan. Hiervoor kan niet gewacht worden tot de begroting van volgend jaar, maar vergt het aanpassing in de lopende LVVN begroting van 2026.
De nationale ambitie is om het biologisch areaal de komende 5 jaar te vergroten tot 15%
Momenteel zijn er 2.177 boeren en tuinders Skal gecertificeerd die samen ongeveer 100.000 ha beheren (5% van het landbouwareaal). Daarbij zijn er momenteel 107 gangbare boeren in omschakeling. Op het huidige tempo komt het areaal biologische landbouw in 2030 uit tussen de 7% en 8%. Er is dus een forse impuls nodig om te zorgen dat de beoogde 15% areaal in beeld komt.
Toename van consumptie is de belangrijkste voorwaarde voor groei van de biologische productie. Door de vraag te vergroten kan het aanbod volgen. We kunnen hierin leren van onze oosterburen. Waar biologisch in Nederland nog teveel gezien wordt als een niche, premium en dure subcategorie, is het in Duitsland al jaren, en inmiddels ook in Denemarken, een volwaardig mainstream onderdeel van het voedselsysteem. Door te leren van deze vergelijkbare landbouwlanden, kan Nederland de inhaalslag maken. Dit draagt aantoonbaar bij aan de doelen op natuur, biodiversiteit, waterkwaliteit en dierenwelzijn.
Bionext reikt daarom de volgende aanbevelingen aan:
Zorg voor toereikend budget bij het Actieplan Biologisch
Voor het actieplan is tot 2029 € 12 mln p/j gereserveerd. Een schijntje, gezien de ambitie is om nog eens 10% van het Nederlands landbouwareaal te laten omschakelen naar biologisch. Voor versnelling en ontwikkeling is jaarlijks zeker € 115 mln nodig. Nadere toelichting op het begrootte budget kan aangeleverd worden. Zonder realistisch budget zal het doel van 15% onhaalbaar zijn.
Vergoed de inspectie- en certificeringskosten van het biologisch keurmerk, uitgevoerd door Skal Biocontrole
Dit wordt ervaren als een financiële last en hoge drempel voor omschakeling. Door deze kosten als overheid te vergoeden wordt deze drempel weggehaald. In Denemarken wordt deze maatregel als succesfactor gezien. Hiervoor is structureel € 10 mln voor nodig.
Koop 25% biologisch van eigen bodem in bij overheidscatering
De overheid heeft hierin een aanjagende voorbeeldrol, en kan door langjarig commitment zorgen voor een gegarandeerde vraag. Nav een eerder aangenomen motie zou vorig jaar een kamerbrief komen over de stappen die de minister zou zetten in de rijkscatering. Deze is niet verschenen en dit geeft onduidelijkheid. Maak hier dus werk van met een versneld tijdpad.
Investeer in kennisdeling over omschakeling naar biologisch
Via zelfstandige bio adviseurs en kennisnetwerken en brancheorganisaties. Onbekend maakt onbemind. Veel boeren en ondernemers in de keten (handel- en verwerkingsbedrijven) weten de kennisnetwerken (nog) niet te vinden en stellen daarom omschakeling uit of af.