Bezwaarprocedure tegen patent op klassiek veredelde tomaten werpt zijn vruchten af
Op 22 oktober 2026 heeft het Europees Octrooibureau (EOB) een omstreden patent op tomaten met een natuurlijke resistentie tegen het Tomato Brown Rugose Fruit Virus (afgekort als ToBRFV) aanzienlijk ingeperkt. Het besluit vormt een belangrijk gedeeltelijk succes voor een internationale coalitie van veredelaars, ontwikkelingsorganisaties en milieuactivisten waar ook Bionext deel van uitmaakt. Als reactie op de aangetekende bezwaren, trok patenteigenaar Vilmorin alle claims met betrekking tot de tomaten zelf in. Het octrooi heeft nu enkel nog betrekking op een methode voor het selecteren van de planten.
Frans Carree van biologisch zaadbedrijf De Bolster was betrokken bij het gezamenlijke bezwaar en nam ook deel aan de hoorzitting. Hij beschouwt het besluit van het EOB als een belangrijk succes, al biedt het geen definitieve oplossing voor de onderliggende problemen: "Het is van belang dat het octrooi aanzienlijk is ingeperkt. Het betrof natuurlijke genetische bronnen die cruciaal kunnen zijn voor onze veredelingsactiviteiten. We moeten de vrijheid in de traditionele plantenveredeling waarborgen, zodat de diversiteit versterkt blijft en kleine tot middelgrote veredelingsbedrijven kunnen floreren."
Het fundamentele probleem van de octrooiwetgeving is met deze uitspraak van de EOB niet de wereld uit. Mazen in de octrooiwetgeving worden nog steeds systematisch door bedrijven misbruikt om de grenzen van patenteerbaarheid op te rekken en zo het alleenrecht te verwerven op natuurlijke eigenschappen van onze voedselplanten. Bionext blijft zich daarom onverminderd inzetten voor een effectief verbod op patenten op natuurlijke eigenschappen.
Bionext strijdt al sinds 2009 voor een verbod op patenten op natuurlijke eigenschappen van groentegewassen. Met dit soort patenten claimen bedrijven een eigenschap die van nature in planten voorkomt ten onrechte als hun uitvinding. Ze krijgen hierdoor het alleenrecht op alle zaden, planten en vruchten met deze eigenschap. Andere veredelaars mogen deze eigenschap dan niet meer in hun gewas inkruisen zonder toestemming van -en betaling aan- de patenteigenaar. Uiteindelijk leidt dit tot een uitholling van het kwekersrecht, hogere prijzen en minder keuze voor veredelaars en telers.
Het persbericht van No Patents on Seeds! vind je hier.