Naar content
Image
Terug

Veelgestelde vragen m.b.t. antiluizenmiddel fipronil

Veelgestelde vragen m.b.t. antiluizenmiddel fipronil

02 aug 2017 Redactie Bionext

Omdat antiluizenmiddel fipronil inmiddels ook is aangetroffen bij biologische bedrijven, hebben wij een lijst samengesteld met antwoorden op veelgestelde vragen over dit onderwerp.

 

Wat is fipronil?

Fipronil is een antiluizenmiddel dat in Nederland wordt gebruikt bij honden en katten. Het helpt tegen luizen en teken. Het mag niet gebruikt worden bij kippen, omdat het dan in de voedselketen kan komen. Een kip legt immers eieren die wij opeten.

 

Wat voor soort eieren bevatten fipronil?

Bij ruim 190 pluimveehouders uit heel Nederland, die zowel scharrel, vrije-uitloop als biologische eieren produceren, worden de eieren nu onderzocht op het middel fipronil.

 

Hoe gevaarlijk is fipronil?

Het is slecht voor je gezondheid als je een lange periode eieren eet met een hoge concentratie fipronil. Je loopt dan risico op schade aan de lever, de schildklier en de nieren. Het kan zijn dat je zonder dat je het wist, een paar besmette eieren hebt gegeten. Een enkel ei is niet direct schadelijk.

 

Welke medicijnen mogen biologische pluimveehouders inzetten?

Biologische boeren gebruiken bij voorkeur natuurlijke en homeopathische geneesmiddelen. Alleen als deze niet helpen, mag een biologisch boer onder begeleiding van een dierenarts antibiotica of chemisch gesynthetiseerde, allopathische geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik inzetten. Preventief gebruik van reguliere geneesmiddelen en antibiotica is niet toegestaan.

Een pluimveehouder mag per jaar maximaal 3 behandelingen per individueel dier met reguliere geneesmiddelen doen. Als de kip vaker een behandeling nodig heeft, mogen de eieren (en de kip) niet meer als biologisch verkocht worden.

 

Hebben biologische kippen last van bloedluis?

Bloedluis zit verstopt in de hoeken en kieren van de stal en komt ’s nachts op de kip zitten om bloed te zuigen. De kip slaapt daardoor onrustig en krijgt allerlei wondjes. Ook biologische kippen hebben last van bloedluis. Boeren bestrijden de bloedluis met natuurlijke middelen, zoals knoflookextract, water en groene zeep of het verhitten van de lege stal tot een hoge temperatuur. De bloedluis is hiermee niet definitief weg te krijgen, maar de kippen zijn weer even van hun plaaggeesten verlost.

 

Welk middel dachten de biologische boeren in te zetten?

Biologische en gangbare boeren hebben een bedrijf uit Barneveld (ChickFriend / ChickClean) ingehuurd voor het inzetten van een natuurlijk middel. Dit middel, DEGA16, bevatte volgens de toelichting alleen eucalyptusolie en menthol.

 

Hoe is de fipronil in de DEGA16 gekomen?

Dat is nog niet duidelijk. Op dit moment loopt er een strafrechtelijk onderzoek naar ChickFriend/ChickClean en naar het bedrijf Poultry-Vision uit het Vlaamse Weelde dat DEGA16 leverde. Of ChickFriend/ChickClean wist dat hun DEGA16 fipronil bevatte en welk bedrijf de streng verboden stof fipronil door het natuurlijke middel gemengd heeft, is niet bekend. In elk geval is het niet aan de boeren verteld dat het erin zat. Omdat het onderzoek loopt, wordt er niets over naar buiten gebracht.

 

Worden alle eieren, ook de biologische, standaard gecontroleerd op fipronil?

Alle eieren (gangbaar en biologisch) worden getest op een aantal stoffen, zoals dioxines en PCB’s. Deze stoffen kunnen via de kip in het ei komen, doordat de kip bijvoorbeeld in as scharrelt. Alle eieren die bestemd zijn voor de verkoop, worden steeksproefgewijs gecontroleerd. Omdat fipronil verboden is voor gebruik in de pluimveehouderij en het tot nu toe onbekend was dat het gebruikt werd, werd daar niet standaard op getest.

 

Wat doet Skal in deze zaak?

Gangbare bedrijven worden gecontroleerd door de NVWA. Biologische bedrijven worden dubbel gecontroleerd: door de NWVA of ze zich houden aan de algemene regels. En door Skal, die controleert op de biologische regels. De inzet van fipronil valt onder controle van de NVWA.

Bionext overlegt met Skal over de situatie: Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Wat betekent het voor de biologische boeren die dit middel gebruikt hebben? Hoe kunnen zij ervoor zorgen dat hun kippen dat spul niet meer in hun lijf hebben en weer schone eieren gaan leggen? En hoe kan voorkomen worden dat zo’n probleem zich nog een keer voordoet?

 

Hoeveel biologische boeren worden er nu onderzocht?

Hoeveel biologische boeren het middel precies gebruikt hebben, weten we niet precies. Het lijkt om zeker 20 biologische bedrijven te gaan. Daarbij is soms het middel ingezet in één stal waar de luizen zaten en niet in de andere stallen.

 

Wat betekent dat voor mijn biologische eieren, die ik thuis heb?

Kijk eerst op de site van de NVWA of jouw eieren op de lijst staan van ‘besmette’ eieren. De lijst is hier te vinden en wordt actueel gehouden. Eieren met die codes zijn door de winkels uit het schap gehaald op het moment dat de codes bekend waren. De pluimveehouders die het bedrijf ChickFriend/ChickClean ingezet hebben, mochten al geen eieren leveren sinds duidelijk was dat DEGA16 fipronil bevatte. Er zijn op 7 augustus nog enkele bedrijven bij gekomen. Deze bedrijven kwamen niet voor in de boekhouding van ChickFriend/ChickClean, maar hadden wel met ze gewerkt. Deze bedrijven hebben zich vrijwillig gemeld voor verder onderzoek, geen enkele pluimveehouder wil eieren met verboden stoffen leveren.

 

Ik heb besmette eieren in huis, wat doe ik daarmee?

Je kunt de eieren weggooien. Je kunt er ook voor kiezen om het doosje terug te brengen naar de winkel waar je het gekocht hebt. Zij kunnen je je geld teruggeven. De winkels declareren hun schade (dus ook je teruggebrachte eieren) bij de boer die ze geleverd heeft. 

 

Mijn biologische winkel zegt dat ze geen besmette eieren heeft. Hoe weet de winkel dat?

Biodynamische eieren zijn nooit besmet door het antiluizenmiddel. BD boeren gebruiken geen bestrijdingsmiddelen tegen de bloedluizen en de eieren kunnen hierdoor dus ook niet besmet zijn met fipronil. De Biodynamische Demeter eieren herken je aan het woord Demeter dat op het ei gestempeld is en aan de verpakking met Demeter keurmerk. U kunt dit nalezen op de site van Demeter.         

Als het gaat om de biologische eieren: Biologische winkels krijgen eieren van een kleine groep, vaste pluimveehouders. Als hun pluimveehouders het gewraakte luizenbestrijdingsbedrijf niet hebben ingehuurd, weten ze zeker dat hun eieren niet besmet zijn.

 

Hoe zit het met verwerkte producten?

We krijgen veel vragen over verwerkte producten, zoals eiersalades of mayonaise. Zodra de eicodes bekend gemaakt worden, wordt de hele keten geïnformeerd die die eieren ontvangen heeft: via de boer naar de eierhandelaar naar de verwerkende industrie. Dit kan omdat elke pluimveestal een unieke eicode heeft. Producenten van verwerkte producten worden dus geïnformeerd en zijn zelf verplicht op basis daarvan zelf acties te ondernemen. Overigens is de kans op overschrijding van de grenswaarden een stuk kleiner, omdat er ook andere ingrediënten in verwerkt zitten.

 

Hoe zit het met mijn stukje kippenvlees? Kan ik dat veilig eten?

Dat kan. Kippenvlees in de schappen (filets, bouten) is vrijwel uitsluitend afkomstig van vleeskippen, niet van legkippen. Vleeskippen worden in een andere stal gehouden, zonder legnesten, waar de legkippen hun eieren leggen. Een vleeskip legt namelijk nog geen eieren, omdat deze kippen korter leven dan legkippen. Tussen elke ronde door wordt de vleeskippenstal helemaal schoongemaakt.  De bloedluis heeft door die regelmatige schoonmaakbeurten en de andere vorm van de stal weinig kans zich te nestelen. Daarom hebben vleeskippen weinig last van bloedluis. 

De NVWA onderzoekt voor de zekerheid kippenvlees van een klein aantal gecombineerde pluimveebedrijven, waar zowel legkippen als vleeskippen worden gehouden. Bij deze bedrijven heeft ChickFriend/ChickClean bloedluis bij de legkippen bestreden. Om het vleeskippendeel van zo'n geblokkeerd bedrijf vrij te kunnen geven, onderzoekt de NVWA voor de zekerheid toch of er geen fipronil in deze dieren aanwezig is voordat die stal wordt vrijgegeven.

 

Wat is de Ei-code?

Op de doosjes van eieren staan namen, zoals ‘biologisch’, ‘vrije-uitloop’ en ‘scharrel’. Deze aanduidingen zijn wettelijk geregeld en gaan gepaard met een stempel op de eieren: de eicode. 

 

Op de site van de NVWA zijn deze codes als volgt weergegeven X – NL – 45146 XX. Op het ei zijn deze X-en een nummer. Een voorbeeld van een eicode is: 2-NL-45146 01.

De 2 geeft aan hoe de kip heeft geleefd. Er kan ook een 0, 1 of 3 opstaan. 

0= biologische ei
1= vrije-uitloopei of grasei
2= scharrelei of rondeel
3= koloniehuisvesting. Dit nummer zal je niet aantreffen op eieren in de supermarkt, maar mogelijk wel ergens anders of in het buitenland. Dit was eerst het nummer voor kooi-ei, maar dat is vanaf 2012 verboden. 

NL staat voor Nederland. De letters zijn een afkorting voor het land waar de eieren vandaan komen. In Nederland worden bijna alleen eieren uit eigen land verkocht.

De laatste reeks getallen verwijzen naar het bedrijf waar de eieren vandaan komen. Dit maakt traceren mogelijk, mocht er met de eieren later iets mis blijken.

 

Wat doet Bionext?

Bionext is namens de biologische sector actief betrokken in de crisispool met LTO en de Vereniging van Biologische Pluimveehouders (BPV), overlegt binnen de biologische sector met de leden van Biohuis en BioNederland in de Ketengroep pluimvee, overlegt met Skal en informeert de hele bioketen van boer tot en met consument.

0


0 Reacties Reactie toevoegen