Skip to Content
Image

Koeien

Rangorde in de kudde

Koeien zijn kuddedieren. Ze hebben er een hekel aan om alleen te zijn. Daarom staan koeien op een biologische boerderij ook altijd bij elkaar, zowel op stal als in de wei. Binnen de kudde is er een sterke rangorde. De wijste en sterkste koe is de baas. Als een koe niet tevreden is met haar plaats in de rangorde, gaat ze strijden om een hogere positie. Als koeien te weinig ruimte hebben, voelen ze zich bedreigd en gaan ze hun plek in de rangorde verdedigen. Voor de rust in de kudde krijgen biologische koeien daarom binnen en buiten voldoende ruimte.

Van voeding tot mest

Het basismenu van een biologische koe bestaat uit ruwvoer dat ze kan herkauwen. 's Zomers is dat wel 90 kilo vers gras per dag! Voor een goede melkproductie krijgt ze daar nog twee kilo 'krachtvoer bij; bijvoorbeeld eiwitrijke granen zoals maïs en luzerne. Een koe kauwt haar voedsel twee keer. Na de eerste keer kauwen gaat het voer naar de pens. Als die vol is, komt het bij beetjes terug in de bek zodat de koe het nog een keer kan kauwen. Herkauwen heet dat. Om haar dorst te lessen drinkt ze dagelijks 70 liter water!

Een koe poept en piest 100 kilo mest en urine per dag. De mest heeft de boer nodig om de akkers vruchtbaar te maken voor de teelt van bijvoorbeeld groente en maïs.

Melkproductie

Een koe wordt minstens twee maal per dag gemolken. Vroeger ging dat met de hand. Boer of boerin zat op een kruk en kneep met de hand in de spenen van de uier.

Een jaar of zestig geleden kwam de melkmachine. Vier zuignappen die door de machine vacuüm gezogen werden. De koeien werden daarvoor twee of drie keer per dag naar de melkstal gedreven. Tegenwoordig zijn er ook melkrobots. Een koe kan zelf bepalen wanneer ze langs de melkmachine wil lopen. De melk wordt opgeslagen in een koeltank.

Van kalfje tot koe

  • Een baby-koe heet een kalfje (0 tot 1 jaar)
  • Een 'tiener'-koe heet een pink (1 tot 2 jaar)
  •  Vanaf haar tweede jaar krijgt een koe jaarlijks een kalfje. Een jonge koe, die nog maar één keer een kalfje heeft gekregen, heet een vaars (2 tot 3 jaar).
  •  Een koe is pas een volwassen koe na de geboorte van haar tweede kalf (3 jaar en ouder). Een biologische melkkoe gaat gemiddeld na 5 jaar naar de biologische slager.
  • Een biologische koe geeft gemiddeld 20 liter melk per dag. Vanaf de geboorte van haar eerste kalfje, heeft ze melkproductie en kan de boer beginnen haar te melken. De melk verkoopt de boer aan de melkfabriek.

Waarom hebben koeien een oormerk?

Net als mensen heeft ook elke koe een eigen paspoort. Hierin staat wanneer en waar ze geboren is, wie haar ouders zijn en welke boer haar eigenaar is. Maar er staat bijvoorbeeld ook in of het wel of geen biologische koe is.

Omdat een koe geen broekzak heeft, zit het paspoort in de vorm van een geel plastic kaartje in haar oor: een oormerk. Op het oormerk staat het 'paspoortnummer' en in de computer van de boer staan de gegevens van de koe. Voor de zekerheid heeft ze twee oormerken. Want als ze er eentje verliest, heeft ze altijd nog een reserve. De oormerken zijn heel belangrijk. Als de koe een erfelijke ziekte heeft, kan haar hele familie opgespoord worden. Zo kan voorkomen worden dat de ziekte zich blijft verspreiden.

Wanneer is een koe een biologische koe?

Een biologische boer krijgt pas een keurmerk voor zijn melk als hij zich aan de volgende regels houdt:

  • Maximaal 1 koe per halve hectare land (dat is ongeveer een voetbalveld)
  • Minimaal 6 m2 stalruimte per koe
  • In de stal moet daglicht en frisse lucht zijn, en voor elke koe een droge en schone plek met stro of zaagsel waarop zij zacht kan liggen.
  • Biologisch voer
  • Minimaal 60% van het voer (gewicht droge stof) moet ruwvoer zijn; dat is voer dat de koe kan herkauwen zoals gras en hooi. Al het ruwvoer moet biologisch geteeld zijn.
  • Al het voer moet gentechvrij zijn
  • Een koe moet minstens 120 dagen per jaar in de wei staan
  • Een biologisch-dynamische koe mag niet onthoornd worden; een biologische koe mag wel onthoornd worden.
  • Preventief gebruik van geneesmiddelen en antibiotica is verboden.
  • Ziekte kan voorkomen worden met goede verzorging en voeding. Als de koe toch ziek wordt, moet de dierenarts komen. Bij de behandeling van ziekten hebben natuurlijke en homeopatische medicijnen de voorkeur.

wist je dat..?!

Rond biologische bedrijven
25% meer vogels en 3 maal zoveel
vlinders voorkomen?

Campagnes

De Grootste Zaadbank

Bionext wil een waterdichte wet, die patenten op ons voedsel definitief verbiedt. Daarom voeren we weer actie met De Grootste Zaadbank van Nederland! Word ook een filiaal! 

Alle Campagnes